ΖΩΝΙΑΝΑ

ΟΝΟΜΑΣΙΑ

Το χωριό είχε άλλες δύο ονομασίες πριν πάρει τη σημερινή ονομασία. Ονομάστηκε αρχικά Ζουλιανά από το βοσκό Ζα (γεν. τουΖου), ο οποίος ανακάλυψε νερό στην τοποθεσία αυτή και έπειτα πήρε την ονομασία Ζουτόλακκος (που σημαίνει στου Ζου το λάκκο). Τέλος, η ονομασία ταυτίζεται με το θεό Δία (Ζευς). Το Ζωνιανά ονομάστηκαν έτσι από την τοπική έκφραση "Ζώνε Θεέ" (δηλ. 'Άκουσέ με, Θεέ μου')

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ

Το 1821 οι Ζωνιανοί επαναστάτησαν κατά των Τούρκων με επί κεφαλής τον Μαυρογιάννη Μιχάλη ή Μελίτακα. Το 1866, 20 Ζωνιανοί με αρχηγό τον οπλαρχηγό Γεώργιο Παρασύρη ή Παρασυρογιώργη πολέμησαν στο Αρκάδι και σφαγιάστηκαν στην τραπεζαρία του μοναστηριού όταν τελείωσαν τα πολεμοφόδια τους. Ακριβώς έξι μήνες μετά, στις 8 Μαΐου 1867, οι Ζωνιανοί μαζί με τους άλλους Μυλοποταμίτες χτυπούν τον Ομέρ Πασά στην Πέρα Χαλέπα. Οι Τούρκοι υποχωρούν άτακτα και οι Ζωνιανοί κυριεύουν ένα φορητό κανόνι, το πηγαίνουν στα Ζωνιανά και το κρύβουν (Σήμερα το κανόνι αυτό βρίσκεται στο Ναυτικό Μουσείο Χανίων. ). Την επόμενη 9 Μαΐου πολυάριθμος Τούρκικος στρατός κάμπτει την αντίσταση των Ζωνιανών και μπαίνει στο χωριό. Ανακρίνει τους γέρους και τους αρρώστους που δεν μπόρεσαν να φύγουν για να βρει το κανόνι. Αφού κανείς δεν ομολόγησε τους σφάζει όλους και καίει το χωριό. Μαζί καίγεται και το δάσος του φαραγγιού.

Το κανόνι "περιπλανήθηκε" και με ενέργειες του πρώην Προέδρου των Ζωνιανών, Κώστα Ανάστου Παρασύρη, επανήλθε στα Ζωνιανά. Η δε 9η Μαίου καθιερώνεται με το Προεδρικό διάτγμα 68/08 ως δημόσια εορτή τοπικής σημασίας για την κοινότητα Ζωνιανών του νομού Ρεθύμνης. Τη Δευτέρα 9/5/11 πραγματοποιήθηκε δοξολογία στο Ναό του Αγίου Γεωργίου, το πανηγυρικό εκφώνησε ο Δάσκαλος Δημήτρειος Ανάστου Παρασύρης και απείγγειλε ποίημα ο Μανώλης Γεωργίου Παρασύρης(Μανολούκος)*. Κατόπιν κατατέθη στεφάνι στο Ηρώω των πεσόντων και μαθητική παρέλαση. Στην εκδήλωση παρευρέθησαν οι αρχές του νομού με επικεφαλή τη ναντιπεριάρχη κ.Μαρία Λιονή.

Το Νοέμβριο του ίδιου έτους ο Κουμαντάρ Ρεντίς Πασάς προσπαθεί να χτίσει Πύργο στο Καυκαλούδι (Αμυγδαλοκέφαλο) όπως σε όλα τα χωριά. Δεν τα καταφέρνει γιατί οι Ζωνιανοί δεν τον αφήνουν ήσυχο. Μέρα νύχτα του κάνουν κλεφτοπόλεμο και αποδεκατίζουν τους στρατιώτες και χτίστες του. Καίει ξανά ότι είχαν προφτάσει να ξαναχτίσουν οι Ζωνιανοί και φεύγει. Δηλαδή οι Ζωνιανοί κάηκαν δυο φορές σε έξι μήνες (Μάη και Νοέμβρη). Σύμφωνα με ένα τραγούδι της εποχής εκείνης είχε καεί το χωριό και άλλη μια φορά:"Τρίτη φορά που το χωριό το καιτε μπρε μπουρμάδες μα και τρακόσες να καεί δεν προσκυνούμε αγάδες".

Τα χρόνια περνούσαν. Οι Ζωνιανοί δεν έπαψαν να πολεμούν τους Τούρκους. Πηγαίνουν στο Γάζι και στο Σερβιλή και μαζί με άλλους Μυλοποταμίτες και Μαλεβυζώτες κλείνουν τους Τούρκους στο Ηράκλειο. Υπάρχει ακόμα στο Γάζι τοποθεσία "Μηχανές" που πήρε το όνομα από τα λαγούμια που άνοιγαν και ανατίναζαν οι Ζωνιανοί όταν πλησίαζαν οι Τούρκοι.

Σε μια μάχη που οι επαναστάτες υποχώρησαν άτακτα άφησαν τη σημαία. Ο Ζωνιανός Μιχ. Κάββαλος ή Καπράκης γυρίζει πίσω και μέσα από χαλάζι σφαιρών την παίρνει και φεύγει. Βραβεύτηκε γι αυτό από την Κρητική πολιτεία σαν σωτήρας της σημαίας. Εκεί σκοτώθηκε ο Μιχ. Νικηφόρος. Από τους Βαλκανικούς Πολέμουςτο 1912 μέχρι τη Μικρασιατική Εκστρατεία το 1922, έπεσαν μαχόμενοι 13 Ζωνιανοί και 17 στον Ελληνοϊταλικό- Γερμανικό πόλεμο το 1940.

*ποίημα που αναγγέλθει στις 9/5/11 από τον Μανώλη Γεωργίου Παρασύρη (Μανολούκος)

"ΤΟ ΖΩΝΙΑΝΟ ΚΑΝΟΝΙ"


ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

1) Στην είσοδο του χωριού βρίσκεται το σπήλαιο Σφεντόνη ή «του Σφεντόνη η Τρύπα» με πλούσιο σταλακτιτικό και σταλαγμιτικό διάκοσμο. Το μεγαλύτερο της Κρήτης και ένα από τα πέντε καλύτερα της Ελλάδας. Με μήκος σε ευθεία γραμμή 145 μέτρα και επιφάνεια πάνω από 3000 τ.μ. το μήκος περιήγησης των επισκεπτών είναι περίπου 270μ.

2) Στο χωριό δημιουργήθηκε ένα μουσείο κέρινων ομοιωμάτων από τον κ. Διονύση Ποταμιάνο. Το μουσείο "ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΥ" περιλαμβάνει 87 κέρινα ομοιώματα, που σε φυσικό μέγεθος αναπαριστούν, μπροστά στα μάτια του θεατή, σκηνές από την ιστορία της Κρήτης

3)Το Ζωνιανό φαράγγι που βρίσκεται νότια του χωριού. Ξεκινάει από υψόμετρο 950 μέτρα και καταλήγει στο χωριό σε υψόμετρο 650 μέτρα. Μέσα από το φαράγγι διέρχεται ο ποταμός Οάξης. Το φαράγγι είναι προσβάσιμο και ασφαλές με μοναδική φυσική ομορφιά.

4)Περπατώντας σε φυσική ομορφιά στα Ζωνιανά αόρη, ο επισκέπτης θα συναντήσει πολλά μητάτα μοναδικής ομορφιάς και αρχιτεκτονική, κατασκευασμένα με ξερολιθιά που χρησιμοποιούνται σαν εποχιακές κατοικίες των βοσκών και εκεί πραγματοποιούσαν τις γαλακτοκομικές τους δραστηριότητες ακόμη και σήμερα.

  • 5)Κάθε χρόνο το καλοκαίρι γίνεται η γιορτή του βοσκού-τυριού με την παραγωγή του μεγαλύτερου τυριού(πάνω από 1000 κιλά-βιβλίο Γκίνες) και στη διάρκεια παρουσίασής του γίνονται διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις.

ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΑ ΖΩΝΙΑΝΑ


Η πρόσβαση στα Ζωνιανά γίνεται και από το Ηράκλειο (43 χλμ) και από το Ρέθυμνο (52 χλμ)

ΚΑΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΑΣ

Ο σύλλογος μας, καλεί κάθε επισκέπτη- τουρίστα της Κρήτης να περάσει από τα Ζωνιανά.

Ελάτε να γνωρίσετε τα μοναδικά ήθη και έθιμα μας.

Ελάτε να γνωρίσετε τον πολιτισμό μας.

Ελάτε να γνωρίσετε πάλι τα γνήσια προϊόντα της πλούσιας Ζωνιανής γης

Ελάτε να γνωρίσετε το χωριό μας... και την μοναδική ομορφιά που του χάρισε απλόχερα η φύση.

Ελάτε να γνωριστούμε...

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ

Α ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Όλα... ξεκίνησαν στις 26 του Μάρτη το 1950, όταν μία ομάδα συγχωριανών μας οι οποίοι είχαν έρθει στην Αθήνα, ένιωσαν την ανάγκη να ιδρύσουν Σύλλογο με σκοπό την σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ τους και την προσφορά βοήθειας προς το χωριό τους.

Συγκεντρώθηκαν στο Χαλάνδρι και αποφάσισαν την ίδρυση του με την ονομασία «ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΖΩΝΙΑΝΩΝ ΜΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ ''Ο ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ''». Τα χρόνια δύσκολα, καθώς η Ελλάδα είχε μόλις βγει από τον πόλεμο του '40 και τον εμφύλιο.. Φτώχεια παντού, μετανάστες παντού. Παρ' όλα αυτά το έργο των συγχωριανών μας ήταν λαμπρό και αξιοσέβαστο για την εποχή εκείνη. Εκτός από τις συγκεντρώσεις και τις εκδηλώσεις που πραγματοποιούσαν μεταξύ τους, προσέφεραν πολλά. Μεταξύ άλλων, ενίσχυσαν οικονομικά πολλούς αναξιοπαθούντες συγχωριανούς μας, κατέγραψαν την ιστορία αυτών που έπεσαν μαχόμενοι στους πολέμους, με αποκορύφωμα την ανέγερση του μαρμάρινου Ηρώων το 1950 στην κεντρική πλατεία του χωριού, στον περιβάλλοντα χώρο της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου, στο οποίο ανεγράφησαν τα ονόματα τους. Ο Σύλλογος ανέστειλε την λειτουργία του το 1955 και έτσι τελειώνει η πρώτη επιτυχής περίοδος του.


Β ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Στις 2 Νοέμβρη του 1980 κάποιοι συγχωριανοί μας που αποτέλεσαν και ιδρυτικά μέλη του Συλλόγου, συγκεντρώθηκαν στο Μαρούσι και αποφάσισαν την επαναλειτουργία του. Με την βοήθεια των μελών και φίλων του Συλλόγου, το εκάστοτε Δ.Σ προσέφερε έργο τόσο στα μέλη του όσο και στο χωριό μας, όπως αναφέρονται παρακάτω.

1)Δύο παιδικές χαρές, μία στο γήπεδο και μία στο δημοτικό σχολείο
2)Αντικατάσταση όλων των λαμπτήρων ηλεκτροφωτισμού του χωριού με νέας τεχνολογίας
3)δανειστική βιβλιοθήκη στο χωριό πλήρως εξοπλισμένη
4)προσφορά ηλεκτροκαρδιογράφου στο κοινοτικό ιατρείο
5)τοποθέτηση ηλεκτρονικού ωρολογίου και μηχανισμού κρούσης των κωδώνων στον Ιερό Ναό του Αγ.Γεωργίου
6)τοποθέτηση ηλεκτροφωτισμού περιμετρικά στον περιβάλλοντα χώρο του Ιερού Ναού του Τίμιου Σταυρού, παγκάκια καθώς και καθίσματα εντός του Ναού για τους πιστούς.
7)τοποθέτηση κάδων απορριμμάτων κατά μήκος του χωριού
8)χρηματική βοήθεια σε άπορους συγχωριανούς μας καθώς και ειδική φροντίδα σε άτομο με ειδικές ανάγκες.
9)βράβευση των καλύτερων μαθητών του χωριού μας με χρηματική βοήθεια.
10)έκθεση κρητικών υφαντών από τις τότε υφάντρες του χωριού στο πνευματικό κέντρο του Δήμου Αμαρουσίου
11)προσφορά εντελώς δωρεάν εκδρομών σε διάφορα μέρη της Ελλάδας στα μέλη του Συλλόγου
12)κάθε πρωτοχρονιά η κοπή της πίτας ήταν και μία γιορτή, ένα γνήσιο κρητικό γλέντι, εντελώς δωρεάν στα μέλη του Συλλόγου, με προσφορά μικρών δώρων στα παιδιά τους.
13)δωρεάν εκμάθηση των παραδοσιακών χωρών του τόπου μας σε μικρούς και μεγάλους
Όλα αυτά έγιναν από τα έσοδα μίας και μόνο χοροεσπερίδας που πραγματοποιούσε ο Σύλλογος, με την ενεργή συμμετοχή όλων εσάς και τις προσπάθειες του εκάστοτε Δ.Σ. μετά την λαμπρή αυτή πορεία του ο Σύλλογος ανέστειλε την λειτουργία του μέχρι το 1997.

Γ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Η επιθυμία των συγχωριανών μας (παρότι περάσαμε σε 2η και 3η γενιά Ζωνιανών) για επανίδρυση του Συλλόγου, μεγάλη, και παρά τις σημερινές οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η χώρα μας, συγκεντρώθηκαν στις 5 του Μάρτη του 2016 στο Μαρούσι και αποφάσισαν την επαναλειτουργία του. Όρισαν προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή αποτελούμενοι από τους Κάββαλος Μανώλης του Δημοκράτη
Ζερβός Νικηφόρος του Ελευθερίου
Κάββαλος Γιάννης του Βασιλείου και όρισαν εκλογές για τις 15/5/2016. Το νέο Δ.Σ που εξελέγη από αυτές είναι

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: ΚΑΒΒΑΛΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ του ΔΗΜΟΚΡΑΤΗ

ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ: ΠΑΡΑΣΥΡΗΣ ΦΡΑΓΚΙΑΣ του ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ

ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ: ΔΡΑΚΟΥΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ του ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

ΤΑΜΙΑΣ: ΚΑΒΒΑΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ του ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

ΜΕΛΟΣ: ΖΕΡΒΟΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ του ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ(και σύμφωνα με το άρθρο 18 του καταστατικού θα εκτελεί και τα καθήκοντα του Αναπληρωτή Γενικού Γραμματέα)

ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΞ/ΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ:ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΑΒΒΑΛΟΥ του ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ
Μέλη:
•ΔΙΑΡΜΙΣΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ του ΝΙΚΟΛΑΟΥ
• ΦΡΥΣΟΥΛΑΚΗ ΙΩΑΝΝΑ του ΘΕΟΔΩΡΟΥ

Το νέο Δ.Σ ευχαριστεί όλα τα μέλη , όλους τους συγχωριανούς μας, όλους τους φίλους του Συλλόγου μας και ιδιαίτερα όλους αυτούς που από το 1950 που ιδρύθηκε ο Σύλλογος έως και σήμερα, τον τιμούσαν και τον τιμούν. Η υπόσχεση που δίνει το νέο Δ.Σ είναι να συνεχίσουμε ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ την προσπάθεια να κάνουμε πράξη τους σκοπούς για τους οποίους ιδρύθηκε ο Σύλλογος.

Σας θέλουμε δίπλα μας

Σας θέλουμε κοντά μας

Θέλουμε την στήριξή σας

Ελάτε να καταθέσετε σκέψεις, οράματα, ιδέες

Ελάτε να δημιουργήσουμε πνεύμα συναδέλφωσης και αλληλεγγύης

Ελάτε να γίνουμε όλοι ένα...Μπορούμε...

Ελάτε να γνωριστούμε

Ο σύλλογος δεν θα πρέπει ποτέ ξανά να αναστείλει την λειτουργία του... τον χρειαζόμαστε.